Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2025 yılının Temmuz-Eylül dönemini kapsayan üçüncü çeyreğinde Türkiye’nin turizm geliri geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık %3,9 artarak 24,3 milyar dolar seviyesine ulaştı. Anadolu Ajansı+2Yeni Şafak+2 Öte yandan ziyaretçi sayısı artışı sadece %1,9 oranında oldu ve bu dönemde 23,64 milyon kişi Türkiye’den çıkış yaptı. bigpara.hurriyet.com.tr+1
📊 Gözlemler ve Detaylar
- Turizm gelirindeki artış, hacimden ziyade harcama bazlı bir yükselişi işaret ediyor.
- Kişisel harcamaların toplam gelire ~15,98 milyar dolar düzeyinde, paket tur harcamaları ~8,07 milyar dolar olarak kaydedildi. Anadolu Ajansı+1
- Ortalama geceleme başına harcama yabancı misafirler için ~100 dolar; yurt dışında ikamet eden vatandaşlarda ~64 dolar. Yeni Şafak
- Ziyaret amaçlarında %73,8 ile “gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler” başı çekiyor. Anadolu Ajansı
✅ İyi İşleyenler
- Gelir bazında artış sağlanmış olması, Türkiye’nin turizm cazibesinin hâlâ ayakta olduğuna işaret ediyor.
- Harcama artışı, fiyat artışlarından ve misafir profilindeki değişimlerden kaynaklanıyor olabilir.
- “Gezi, eğlence, kültür” odaklı turizm eğiliminin yükselmesi, deniz-güneş modelinden çeşitliliğe geçişin işareti.
⚠️ Sorunlar ve Uyarılar
- Ziyaretçi sayısındaki artışın düşük kalması, hacim artışına dayalı büyümenin sınıra yaklaştığını gösteriyor.
- Ortalama harcamanın yükselmiş olması sevindirici ama oda başına gelir, müşteri başı harcama ve kalış süresi gibi verilerle birlikte değerlendirilmediğinde sağlam bir başarı olarak görülmeyebilir.
- İkinci çeyreklere göre kalabalığın azalması, özellikle iç pazar ve sıcak hava yılı için hareketli sezon bölgeleri açısından risk oluşturabilir.
- Paket turların payının ~%33,6 olması, hâlâ büyük hacimlerin indirimli fiyatlarla ve düşük katma değerli sistemlerle satıldığını düşündürüyor.
🔍 Sektör İçin Dersler
- Gelirde artış var ama kârlılığa dönüşmeyebilir: Otelciler için artık sadece doluluk değil, oda başına gelir (RevPAR), müşteri başı harcama, kalış süresi gibi KPI’lar hayati önem taşımalı.
- Misafir başına harcama yükseliyor ancak bu, her işletme için geçerli değil. Yüksek fiyat/performans düzeyinde olmayan tesisler, gelir artışını hissedemeyebilir.
- Turist profili değişiyor: Eğlence kültürü, kültür-sanat ve deneyim turizmi öne çıkıyor. Bu yüzden destinasyonlar ve oteller ürünlerini bu yönde güncellemek zorunda.
- Paket tur modelleri hâlâ önemli ancak değer odaklı alternatifler (butik otel, deneyim turizmi) daha uzun vadeli sürdürülebilirlik için kritik.
🎯 Sonuç
2025’in üçüncü çeyreği, Türkiye turizmi için “gelen turist var ama değer üretimi sınırlı” mesajı veriyor. Arttırılan gelire rağmen, hacim artışı ve içerik bakımından hedeflerin gerisinde kalınabilir. Önümüzdeki sezonlar için başarı; sadece sayıyı değil, kaliteyi, harcamayı, deneyimi ve sadakati artırmaktan geçiyor. Türkiye turizmi büyümeye devam edebilir ama artık fiyatla değil, değerle yarışmalı.
EK BİLGİLER:
💱 Kur Etkisiyle Şişen Büyüme
Resmî verilere göre, 2025’in üçüncü çeyreğinde turizm gelirlerinde dolar bazında bir artış görülüyor. Ancak bu artışın tamamı reel bir büyümeyi yansıtmıyor.
Çünkü bu yaz, döviz kuru geçtiğimiz yıla kıyasla oldukça ılımlı seyretti.
2024 yazında dolar/TL ortalaması 32-33 seviyelerindeyken, 2025 yazında 37-38 civarında kaldı.
Yani artış oranı yalnızca %15 civarında.
Oysa aynı dönemde konaklama fiyatları, restoran giderleri ve genel turizm maliyetleri %50’nin üzerinde yükseldi.
Bu tablo, gelirdeki yükselişin önemli bir kısmının kur farkından değil, fiyat artışlarından kaynaklandığını,
dolayısıyla dolar bazında reel gelirin sınırlı kaldığını gösteriyor.
Bir başka deyişle, turizm gelirleri “kağıt üzerinde” artarken,
turistin Türkiye’de bıraktığı döviz miktarı aslında aynı kalıyor ya da azalıyor.
Bu da sektörün 2026 için fiyatlama stratejilerini belirlerken daha temkinli olması gerektiğine işaret ediyor.
💱 1. Kur 2024’e Göre Daha Durağan Seyretti
2024 yazında dolar/TL ortalaması yaklaşık 32–33 TL civarındaydı.
2025 yazında ise ortalama 37–38 TL civarında seyretti.
Yani TL bazında artış olsa da, kur artışı yalnızca %15 civarında.
Bu oran, son yıllara kıyasla oldukça düşük.
Dolayısıyla turizm gelirinin dolar bazında artmış görünmesi, kısmen fiyatlardaki TL bazlı yükselişin dolara aynı ölçüde yansımamasından kaynaklanıyor olabilir.
📉 2. Reel Artış Sınırlı, Nominal Artış Yüksek
TÜİK verisine göre gelir %3,9 artmış görünüyor ama:
- Eğer TL fiyatlar %50-60 civarında artmış,
- Kur ise sadece %15 civarında yükselmişse,
bu durumda dolar cinsinden gelir artışı reel anlamda sınırlı, hatta bazı kalemlerde azalmış bile olabilir.
Yani “gelir arttı” demek, burada satılan hizmetlerin daha değerli hale geldiği anlamına gelmiyor.
Sadece kurun stabil kalması ve fiyatların yüksek açıklanması etkisiyle nominal dolar artışı oluşmuş olabilir.
📊 3. Turistin Harcama Gücü Dolar Bazında Gerilemiş Olabilir
Bu tablo, yabancı turistin Türkiye’de yaptığı harcamaların (örneğin konaklama, yeme-içme, alışveriş) dolar bazında azaldığı anlamına da gelebilir.
Yani turist başına harcama TL cinsinden yükselmiş görünse de,
dolar cinsinden bakıldığında harcama sabit veya düşüş eğiliminde